ދައުލަތަށް ބުރަ ބޮޑު ނިޒާމެއް ކަމަށްވާ ސަބްސިޑީއަށް ކުރާ ޚަރަދުތައް ކުޑަކޮށް، ކޮންމެހެން ބޭނުންވާ މީހުންނަށް އެފަދަ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް، ރާއްޖެ ހިމެނޭ ގޮތަށް އޭޝިއާގެ ގައުމުތަކަށް އޭޝިއަން ޑިވެލޮޕްމެންޓް ބޭންކް (އޭޑީބީ) އިން ލަފާދީފިއެވެ. އޭޑީބީން މިލަފާ ދިނީ އިއްޔެ ނެރުނު "އޭޝިއަން ޑިވެލޮޕްމެންޓް އައުޓްލުކް" ރިޕޯޓުގައެވެ.
އިންފްލޭޝަނާއި އިގުތިސާދީ އަންދާޒާ
މެދުއިރުމަތީގައި ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ސަޕްލައި ޗެއިންއަށް ބުރޫއަރައި، ތެލުގެ އަގު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އުފުލިފައެވެ. މި ބަދަލުތަކާއެކު ދެކުނު އޭޝިއާގެ ގައުމުތަކުގައި ތަކެތީގެ އަގު ކުރިން ލަފާކުރި ވަރަށްވުރެ ބޮޑަށް އުފުލޭނެ ކަމަށް އޭޑީބީގެ ރިޕޯޓުގައިވެއެވެ.
-
ދެކުނު އޭޝިއާގެ އިންފްލޭޝަން: މި އަހަރު 5.7 އިންސައްތައަށް އުފުލޭނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭއިރު، މިދިޔަ އަހަރު މިއަދަދު ހުރީ 2.9 ޕަސެންޓުގައެވެ.
-
ރާއްޖޭގެ އިންފްލޭޝަން: މި އަހަރު ތަކެތީގެ އަގު 5 އިންސައްތަ އުފުލޭނެއެވެ.
-
ރާއްޖޭގެ އިގުތިސާދީ ދުވެލި: ކުރިއަރާނީ އެންމެ 1 އިންސައްތަ ކަމަށް ވަނީ އަންދާޒާކޮށްފައެވެ.
ރާއްޖެއަކީ ތެލާއި އެހެނިހެން މުދަލުގެ އިމްޕޯޓަށް ބަރޯސާވެފައިވާ ގައުމަކަށް ވުމުން، އަހަރުގެ ފުރަތަމަ މަސްތަކުގައި އަގުތައް ހިފެހެއްޓިފައި ހުރި ނަމަވެސް، އަހަރުގެ ބާކީ ބައިގައި އަގުތައް އުފުލޭނެ ކަމަށް ރިޕޯޓުގައިވެއެވެ. އީރާން ހަނގުރާމައާ ގުޅިގެން ވެސް ރާއްޖޭގައި ޕެޓްރޯލާއި ޑީސަލްގެ އަގު ރެކޯޑު މިންވަރަކަށް މަތިވެ، ކާބޯތަކެތީގެ އަގު އުފުލެމުންދާކަން ސްޓެޓިސްޓިކްސް ބިއުރޯގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކައެވެ.
ސަބްސިޑީ ނިޒާމު އިސްލާހުކުރަން އޭޑީބީން ދިން ލަފާ
ދިގު މުއްދަތަކަށް ބަލާއިރު، ޚާއްސަކޮށް ތެލުގެ އަގު އުފުލޭ ނަމަ ސަބްސިޑީއަކީ ދައުލަތަށް އޮތް ބޮޑު ބުރައެއްކަން ފާހަގަކޮށް، އޭޑީބީން ވަނީ ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ސަބްސިޑީ ދިނުމަށް އަންނަނިވި ކަންކަން ހުށަހަޅާފައެވެ:
-
އެހީ އެންމެ ބޭނުންވާ ގޭބިސީތަކަށް އަމާޒުކުރުން: އެންމެ ބޭނުންވާ ގޭބިސީތައް ފާހަގަކޮށް، އެ ފަރާތްތަކަށް ސީދާ ފައިސާ ދިނުމާއި، ޕަބްލިކް ޓްރާންސްޕޯޓަށް ސަބްސިޑީ ދިނުން.
-
ބިލްތަކަށް ވަކި ޑިސްކައުންޓެއް ދިނުން: ކަރަންޓުގެ ކޮންމެ ޔުނިޓަކުން އަގު ކުޑަކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ގޭބިސީތަކުގެ ބިލަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ވަކި ޑިސްކައުންޓެއް ދިނުން.
-
ވަގުތީ އެހީއެއްގެ ގޮތުގައި ބޭއްވުން: ސަބްސިޑީތައް ދާއިމީކޮށް ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި، ބާޒާރުގައި އަގުތައް ހެޔޮވާން ފެށުމުން އިތުރަށް ދޭ އެހީތައް ކަނޑާލުން.
ރާއްޖޭގެ ހާލަތާއި ސަރުކާރުގެ ނިންމުން
ރާއްޖޭގެ ދަރަނި ބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުން ސަބްސިޑީ ނިޒާމު އިސްލާހުކުރަން ބޭރުގެ އިދާރާތަކުން ގޮވާލާތާ އަހަރުތަކެއް ވެއްޖެއެވެ. މި ސަރުކާރުން މިދިޔަ އަހަރުގެ ބަޖެޓުގައި ކަރަންޓު، ފިއުލް، ކާޑު އަދި ނަރުދަމާގެ ސަބްސިޑީ ބަދަލުކޮށް، ކޮންމެހެން ބޭނުންވާ މީހުންނަށް އެހީދޭ ޑައިރެކްޓް ޓްރާންސްފާ ނިޒާމަކަށް ބަދަލުކުރަން ނިންމެވިއެވެ.
ނަމަވެސް، ރައްޔިތުންނަށް ދެމުން އައި އެއްޗެއް އުނިނުކުރުމުގެ ގޮތުން ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު ވަނީ މިދިޔަ އަހަރުގެ ވަކި ހިސާބަކުން އެ އިސްލާހުތައް ތަންފީޒު ނުކުރުމަށް ނިންމަވާފައެވެ.
އެ ފިޔަވަޅުތައް ނޭޅުމުގެ ސަބަބުން، ތެލުގެ ސަބްސިޑީއަށް ބަޖެޓުކުރި ވަރަށްވުރެ 119 ޕަސެންޓް އިތުރަށް ދައުލަތުން ވަނީ ހޭދަކޮށްފައެވެ. އެގޮތުން ކަރަންޓު އަގު ހެޔޮކުރުމަށް ބަޖެޓުގައި ޖެހި 379 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ބަދަލުގައި، އަހަރު ނިމުނުއިރު 832 މިލިއަން ރުފިޔާ ޚަރަދުވެފައިވެއެވެ.
މުސްތަގުބަލުގެ ޕްލޭން: އިއާދަކުރަނިވި ހަކަތައާއި އެލްއެންޖީ
ކަރަންޓުގެ ޚިދުމަތަށް ދައުލަތުން ކުރާ ހޭދަ ކުޑަކުރުމަށް މި އަހަރުގެ ބަޖެޓުގައި އިއާދަކުރަނިވި ހަކަތަ ބޭނުންކުރުން އިތުރުކުރުމާއި، ޑީސަލްގެ ބަދަލުގައި އެލްއެންޖީ ބޭނުންކުރަން ވަނީ ހިމަނާފައެވެ.
މާލެ ސަރަހައްދުގައި އުފައްދާ ކަރަންޓަކީ އިއާދަކުރަނިވި ހަކަތާއާއެކު އެލްއެންޖީން އުފައްދާ ކަރަންޓަށް ވެއްޖެނަމަ، ދައުލަތުން މި ސަރަހައްދަށް ކުރާ ކަރަންޓުގެ ޚަރަދު އެއްކޮށް ހުއްޓާލެވޭނެއެވެ. މިއާއެކު، ކުރިއަށް އޮތް 10 އަހަރުގެ ތެރޭގައި ޖުމްލަ 13.9 ބިލިއަން ރުފިޔާ ދައުލަތަށް ސަލާމަތް ކުރެވޭނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ.
