އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލުން އީރާނާ ދެކޮޅަށް ކުރަމުންދާ ހަނގުރާމަ ހުއްޓުވައި، ދާއިމީ ސުލްހައެއް ގާއިމުކުރުމަށް ކުރާ ހާރިޖީ މަސައްކަތްތައް ވަރުގަދަވަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް، ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދުގެ އޮނިގަނޑަށް ލިބިފައިވާ ގެއްލުންތަކަކީ ކުރު މުއްދަތެއްގައި އިއާދަނުކުރެވޭނެ ފަދަ ގެއްލުންތަކެއް ކަމަށް މާހިރުން ބުނެފިއެވެ.
އެނަލިސްޓުންނާއި އިންޓަނޭޝަނަލް މަނިޓަރީ ފަންޑް (އައި.އެމް.އެފް) ގެ ފަހުގެ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ހަކަތައިގެ އަގު އުފުލުމާއި، ހޯރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅިން ކުރާ ދަތުރުފަތުރަށް ހުރަސްއެޅުމާއި، ގަލްފް ސަރަހައްދުގެ އުމްރާނީ ވަސީލަތްތަކަށް ލިބުނު ގެއްލުންތަކުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ނިސްބަތުން އިންފްލޭޝަން މަތިވެ، މުދާ ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ނިޒާމު (ސަޕްލައި ޗެއިން) ބުރޫއަރައި، އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުން ވަނީ މަޑުޖެހިފައެވެ.
ހާވާޑް ޔުނިވަރސިޓީގެ އިގްތިސާދީ މާހިރު އަދި އައި.އެމް.އެފް ގެ ކުރީގެ ޑެޕިއުޓީ މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓަރު ގީތާ ގޯޕީނާތު މި ހާލަތު ސިފަކުރެއްވީ "އޮނިގަނޑަށް ލިބުނު ގެއްލުމެއް" ގެ ގޮތުގައެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ވިޔަފާރީގެ ގުޅުންތައް ކެނޑުމާއި، ގައުމުތަކުގެ މެދުގައި އޮތް އިއްތިހާދުތަކަށް ބުރޫއެރުމާއި، ޖިއޯޕޮލިޓިކަލް ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން އައިސްފައިވާ މި ބަދަލުތަކަކީ، ހަނގުރާމަ ހުއްޓުނު ކަމުގައި ވިޔަސް އަވަހަށް ފިލައިގެންދާނެ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ.
ތެލާއި ގޭހުގެ އަގު އިންތިހާއަށް އުފުލުމުގެ ސަބަބުން އާންމު މުދަލާއި ގަސްކާނާގެ އަގު ވަނީ ބޮޑުވެފައެވެ. އަދި ހަކަތަ އިމްޕޯޓްކުރާ އާމްދަނީ ދަށް ގައުމުތަކަށް ތެލުގެ ދަތިކަމާއި ފަގީރުކަން އިތުރުވުމުގެ ބިރު ވަނީ ބޮޑުވެފައެވެ. އައި.އެމް.އެފް އިން މިހާރު ވެސް ވަނީ ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުން ލަފާކުރި މިންވަރު ދަށްކޮށްފައެވެ. އަދި މި ހަމަނުޖެހުންތައް ދިގުލައިގެން ގޮސްފިނަމަ، އިންފްލޭޝަން އިތުރަށް މަތިވެ، ބައެއް ގައުމުތަކުގެ އިގްތިސާދު އިނދަޖެހިދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ވެސް ވަނީ ދީފައެވެ.
"މިހާރު ލިބިފައިވާ އިގްތިސާދީ ގެއްލުންތަކަށް އިންވެސްޓަރުން ފުރިހަމައަށް ސަމާލުކަން ނުދެނީ ކަމަށް ވެދާނެ،" މާކެޓް އެނަލިސްޓަކު ފާހަގަކުރިއެވެ. އޭނާ އިޝާރާތް ކުރެއްވީ ހުއްޓިފައިވާ ހަކަތަ އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަތްތަކާއި، ދަތުރުފަތުރުގެ ލަސްވުންތައް އާންމު ހާލަތަކަށް ގެނައުމަށް މަސްތަކެއް ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ނަގާފާނެ ކަމަށެވެ.
ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އުންމީދާއެކު މާކެޓްތަކަށް ކުޑަ ލުޔެއް ލިބުނު ނަމަވެސް، އޭގެ އަސާސީ އަސަރުތައް ކަމަށްވާ އިންޓްރެސް ރޭޓް ބޮޑުވުމާއި، އިންވެސްޓްމަންޓްތައް މަދުވުމާއި، ދުނިޔޭގެ ސަޕްލައި ޗެއިންތަކަށް އައިސްފައިވާ ބަދަލުތައް 2027 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް ވެސް ދެމިއޮތުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.
އިގްތިސާދީ މާހިރުން އިންޒާރު ދޭ ގޮތުގައި، ހަނގުރާމައިގެ ކުރިން އޮތް ހަމަޖެހުމަށް އަލުން ރުޖޫއަވުމަކީ ކަށަވަރު ކަމެއް ނޫނެވެ. ސަބަބަކީ ހަކަތަ ފޯރުކޮށްދޭ މަގުތަކަށް އިތުބާރު އުފެއްދުމަށާއި، ލިބިފައިވާ ޖިސްމާނީ ގެއްލުންތައް މަރާމާތުކުރުމަށް ގިނަ ވަގުތާއި ބޮޑެތި ހަރަދުތަކެއް ބޭނުންވާނެތީއެވެ.
