އެމެރިކާ އަށް އީރާނުގެ ޔުރޭނިއަމް އަތުލައިގަނެވިދާނެތަ؟

އީރާނުން މުއްސަނދިކޮށްފައިވާ ޔުރޭނިއަމް އަތުލައިގަތުމަށް އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ހާއްސަ ސިފައިން ފޮނުވަން ތައްޔާރުވަމުންދާ ކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުނެފިއެވެ. ނަމަވެސް، މިއީ ކެމިކަލް، ލޮޖިސްޓިކަލް އަދި ޓެކްޓިކަލް ގޮތުން ބަލާއިރު ނުހަނު ނުރައްކާތެރި އަދި ކާމިޔާބުވުން ދުރު އޮޕަރޭޝަނެއް ކަމަށް މާހިރުން އިންޒާރުދެއެވެ.

އީރާނުގެ އަތުގައި ނިއުކްލިއަރ ހަތިޔާރު އުފެއްދުމުގެ ގާބިލްކަން ނެތްކަން ކަށަވަރުކުރުމަކީ ވޮޝިންޓަނުގެ މައިގަނޑު އެއް އަމާޒެވެ. މިދިޔަ އަހަރު އިޒްރޭލާއެކު ހިނގި ހަނގުރާމައިގައި އީރާނުގެ ނިއުކްލިއަރ މަރުކަޒުތަކަށް އެމެރިކާއިން ބޮން އެޅީވެސް މި ސަބަބަށްޓަކައެވެ.

ޔުރޭނިއަމް ހުރީ ކޮންތާކު؟

އިންޓަނޭޝަނަލް އެޓޮމިކް އެނާޖީ އެޖެންސީ އިން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި އީރާނުގެ އަތުގައި މިހާރު 60 އިންސައްތައަށް މުއްސަނދިކޮށްފައިވާ 440 ކިލޯގްރާމްގެ ޔުރޭނިއަމް އެބަހުއްޓެވެ. މިއީ ތިއަރީ ގޮތުން ބަލާއިރު 10 ނިއުކްލިއަރ ވޯހެޑް އުފެއްދުމަށް ފުދޭ މިންވަރެކެވެ. މީގެ ބޮޑުބައެއް ރައްކާކޮށްފައިވަނީ އިސްފަހާން އަދި ނަޠަންޒްގެ ބިންގަރާސް މަރުކަޒުތަކުގައެވެ.

އޮޕަރޭޝަނަށް އޮތް ގޮންޖެހުންތައް

އެމެރިކާގެ ކޮމާންޑޯއިންނަށް މިތަނަށް ވާސިލްވުމަކީ ފަސޭހަ ކަމަކަށް ނުވާނެއެވެ:

• ދުރުމިން: އިސްފަހާން ހުންނަނީ އެމެރިކާގެ މަނަވަރުތަކާ 300 މޭލު ދުރުގައި، ގައުމުގެ އެތެރެވަރީގައެވެ. ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނެއްގެ ތެރެއިން މިހާ ދުރަށް ސިފައިންނާއި ބަރު މެޝިނަރީ ގެންދިއުމަކީ އިންތިހާ ދަރަޖައިގެ ނުރައްކަލެކެވެ.

• ކެމިކަލް ނުރައްކާ: ޔުރޭނިއަމް ރައްކާކޮށްފައި ހުންނަނީ "ހެކްސާފްލޫރައިޑް" ގޭހުގެ ގޮތުގައެވެ. މި ގޭހަކީ ފެނާ އެކުވުމުން ނުހަނު ވިހަ ކެމިކަލް އުފައްދާ އެއްޗެކެވެ. ދަތުރުމަތީގައި ނުވަތަ ހަމަލާއެއްގެ ތެރެއިން މި ކޭނުތަކަށް ގެއްލުމެއް ލިބިއްޖެނަމަ، މުޅި ސަރަހައްދު ރޭޑިއޭޝަނުން ތަޣައްޔަރުވެދާނެއެވެ.

• ހަމަލާގެ ރައްދު: މިފަދަ އޮޕަރޭޝަނެއް ކުރިއަށްދާއިރު، އީރާނުގެ ސިފައިންގެ މެދުކެނޑުމެއް ނެތް ހަމަލާތަކުން ސަލާމަތްވެ ތިބުމަކީ މުސްތަހީލު ކަމެއް ކަމަށް މިލިޓަރީ މާހިރުން ބުނެއެވެ.

މާޒީގެ ތަޖުރިބާ

1994 ވަނަ އަހަރު "ޕްރޮޖެކްޓް ސަފަޔާ" ގެ ނަމުގައި ކަޒަކިސްތާނުން 600 ކިލޯގެ ޔުރޭނިއަމް އެމެރިކާއަށް ގެންދިޔައެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ކަޒަކިސްތާނުގެ ފުރިހަމަ އެއްބާރުލުމާއެކު ސިއްރުން ކުރި މަސައްކަތެކެވެ. އީރާނުގެ ހާލަތަކީ މުޅިން ތަފާތު، ހަނގުރާމައިގެ ހާލަތެކެވެ.

IAEA ގެ ވެރިޔާ ރަފައެލް ގްރޮސީ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ބޮން އަޅަމުންދާ ވަގުތެއްގައި މިފަދަ ކަމެއް ކުރެވޭނެ އެއްވެސް ބުއްދިވެރި ގޮތެއް ނެތެވެ. މާހިރުން ދެކޭ ގޮތުގައި އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ އީރާނާއެކު ސިޔާސީ އެއްބަސްވުމަކަށް އައުމެވެ. އެހެން ނޫންނަމަ، މިފަދަ އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަނަކީ ސަރަހައްދީ ބޮޑު ކާރިސާއަކަށް މަގުފަހިވެދާނެ ކަމެކެވެ.