ޒަމާނަށް އައި ބަދަލުތަކާއެކު، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ވެސް އުމުރުން ދުވަސްވީ ފަހުން ކައިވެނިކުރުމާއި ދަރިން ހޯދުން ލަސްކުރުމަކީ މިހާރު އާންމުވަމުން އަންނަ ކަމެކެވެ. ރާއްޖޭގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ގިނަ އަންހެނުން ފުރަތަމަ ދަރި ހޯދަނީ އުމުރުން 30 އަހަރުން މަތިވުމަށްފަހުގައެވެ.
އުމުރުން 35 އަހަރަށްވުރެ މަތިވުމުން ބަނޑުބޮޑުވުމަކީ ސިއްހީ މާހިރުން "އެޑްވާންސްޑް މެޓާނަލް އޭޖް" ގެ ގޮތުގައި ބަލާ ކަމެކެވެ. މިއީ މައިމީހާއާއި ދަރިފުޅަށް ވެސް ބައެއް ކަހަލަ ނުރައްކާތައް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، އެކަށީގެންވާ ސަމާލުކަމާއި ލަފަޔާއެކު މި ނުރައްކާތައް ކުޑަކުރެވިދާނެއެވެ.
ރާއްޖޭގެ ހާލަތު: ތަފާސްހިސާބުން ފެންނަ މަންޒަރު
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ދަރިމައިވާ މިންވަރު ވަނީ 1.7 އަށް ދަށްވެފައެވެ. މިއީ އާބާދީ ދެމެހެއްޓުމަށް ބޭނުންވާ 2.1 އަށްވުރެ ދަށް އަދަދެކެވެ. މީގެ މައިގަނޑު އެއް ސަބަބަކީ ދަރިން ހޯދުން ލަސްކުރުމެވެ.
-
ވިހާ އުމުރު: 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ކުއާޓަރުގެ ތަފާސްހިސާބުތައް ދައްކާގޮތުގައި، ރާއްޖޭގައި އެންމެ ގިނައިން މީހުން ވިހަނީ އުމުރުން 30 އާއި 34 އަހަރާ ދެމެދުގައެވެ. މިއީ ކުރީގެ އަހަރުތަކާ އަޅާބަލާއިރު މަތި އަދަދެކެވެ.
-
ސީ-ސެކްޝަން: ރާއްޖޭގައި އުމުރުން ދުވަސްވީ މައިންގެ މެދުގައި ސީ-ސެކްޝަން ހަދާ މިންވަރު ނިސްބަތުން މަތިއިރު، ރާއްޖޭގެ ޖުމްލަ ސީ-ސެކްޝަން ރޭޓަކީ ގާތްގަނޑަކަށް %33 އާއި %40 އާ ދެމެދުގައެވެ.
-
ބަލިވެ އިނުމުގެ ހަކުރުބަލި: ރާއްޖޭގައި ކުރެވުނު ދިރާސާއަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ބަލިވެއިނުމުގެ ހަކުރުބަލި ޖެހުމުގެ ނުރައްކާ އުމުރުން 30 އަހަރުން މަތީގެ މައިންނަށް ބޮޑެވެ. މި ދިރާސާގައި ބައިވެރިވި އަންހެނުންގެ %34.3 މީހުންނަށް މި ބަލި ޖެހިފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ.
ބަލިވެ އިނުމުގެ ކުރިން ސަމާލުވާންވީ ކަންކަން
ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ޓެކްސަސްގެ ސިއްހީ މާހިރުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ބަލިވެ އިނުމަކީ މެރެތަންއެއްގައި ދުވުން ކަހަލަ ބުރަ ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން، ބަލިވެ އިނުމުގެ ކުރިން ހަށިގަނޑު އެކަމަށް ތައްޔާރުކުރުން މުހިންމެވެ.
-
ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން: ރާއްޖޭގެ ދަރިމައިވާ އުމުރުގެ އަންހެނުންގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބަޔަކީ ބަރުދަން ހުންނަންޖެހޭ ވަރަށްވުރެ މަތީގައި ތިބި މީހުންނެވެ. ބަރުދަން ލުއިކުރުމަކީ ބަލިވެ އިނުމުގެ ހަކުރުބައްޔާއި ލޭގެ ފިއްތުން މަތިވުމުން ރައްކާތެރިވުމަށް އެޅޭނެ އެންމެ ބޮޑު ފިޔަވަޅެވެ.
-
ދާއިމީ ބަލިތައް: ތައިރޮއިޑް ނުވަތަ ބްލަޑް ޕްރެޝާ ފަދަ ބަލިތައް ހުރިނަމަ، ބަލިވެ އިނުމުގެ ކުރިން އެކަންކަން ކޮންޓްރޯލް ކުރަންވާނެއެވެ.
ބަލިވެ އިނުމަށްފަހު ހަދަންޖެހޭ ޓެސްޓުތައް
އުމުރުން 35 އަހަރުން މަތީގެ މައިންނަށް "އަލްޓްރާސައުންޑް" އަދި ޖެނެޓިކް ސްކްރީނިންގ ހެދުން މާހިރުން ލަފާދެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ދަރިފުޅުގެ ހެދިބޮޑުވުމާއި، ޑައުން ސިންޑްރޯމް ފަދަ އުނިކަންކަން ހުރިތޯ ކުރިއާލާ ދެނެގަނެވޭނެއެވެ.
ރާއްޖޭގެ ސިއްހީ އުސޫލުތައް ބުނާގޮތުން، ބަލިވެއިނުމުގެ ހަކުރުބައްޔަށް ހުރިހާ މައިން ވެސް ސްކްރީން ކުރަންޖެހެއެވެ. މިއީ އުމުރުން ދުވަސްވީ މައިންނަށް ވަރަށް މުހިންމު ޓެސްޓެކެވެ.
ވިހެއުމުގެ މަރުހަލާ
އުމުރުން ދުވަސްވުމުން ވިހެއުމުގެ ތެރޭގައި ލޭ މަނާނުވުން ނުވަތަ މަސް ވަކިވުން ފަދަ ކަންކަން ދިމާވުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކޮށް އިތުރެވެ. ޑޮކްޓަރުން ބުނާގޮތުގައި، ގިނަ ފަހަރަށް މިފަދަ ކަންކަން ދިމާވަނީ މާބޮޑަށް ބަރުދަން އިތުރުވުމުން ނުވަތަ ހަކުރުބަލި ހުރުމުގެ ސަބަބުންނެވެ.
"އުމުރުން 35 އަހަރުން މަތީގެ މައިންނަށް ވެސް ސިއްހަތު ސަލާމަތުން ހުރި އުފާވެރި ދަރިއަކު ލިބިދާނެ،" މާޗް އޮފް ޑައިމްސްގެ ސިއްހީ މާހިރު ޑރ. މައިކަލް ވޮރެން ވިދާޅުވިއެވެ. "އެންމެ މުހިންމީ ބަލިވެ އިނުމުގެ ކުރިންނާއި ފަހުން ވެސް އަމިއްލަ ސިއްހަތަށް ދޭ ސަމާލުކަން އިތުރުކުރުން."
