އެއް ގަޑިއިރާއި 45 މިނެޓުގެ ދިގު ބަހުސަކަށް ފަހު، މި ސަރުކާރުން ބޮޑުކުރި ސިނގިރޭޓަކުން ނަގަމުން އައި އަށް ރުފިޔާގެ ޑިއުޓީ ހަތަރު ރުފިޔާއަށް ކުޑަކުރުމަށް ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅި ބިލު ބަލައިގަނެ، އިތުރަށް ދިރާސާކުރުމަށް ފޮނުވައިލައިފިއެވެ.
މިދިޔަ ހޯމަ ދުވަހު ސަރުކާރުން އެކްސްޕޯޓް އިމްޕޯޓްގެ ޤާނޫނަށް ހުށަހެޅި މި އިސްލާހު މަޖިލީހަށް ބަލައިގަތީ ވޯޓުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި 49 މެންބަރުންގެ އިއްތިފާޤުންނެވެ. މިއަދުގެ ޖަލްސާއިން އެމްޑީޕީގެ ނުވަ މެންބަރަކު ބޭރުކޮށްލާފައިވާތީ، ވޯޓުލުމުގެ ކަންކަން ކުރިއަށްދިޔައީ އެ މެންބަރުންނާ ނުލައެވެ. ބިލު ބަލައިގަތުމަށްފަހު މަޖިލީހުގެ ރިޔާސަތުން ނިންމެވީ، މި ބިލު ދިރާސާކުރުމަށް މުޅި މަޖިލީހުގެ ކޮމިޓީއަށް ފޮނުވުމަށެވެ.
ސަރުކާރުން ހުށަހެޅި މި އިސްލާހުގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކީ ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުން ހުއްޓައިލުމަށް ބާރުއެޅުމާއި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދިރިއުޅުމުގެ އާދަކާދަތައް ދުޅަހެޔޮ މިސްރާބަކަށް ބަދަލުކުރުމަށްޓަކައި އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން މަގުފަހިކޮށްދިނުމެވެ. މި ސިޔާސަތުގެ ދަށުން، ސިނގިރޭޓާއި ބިޑީގެ އިތުރުން ރޯކުރުމަކާ ނުލައި ހޫނުކޮށްގެން ބޭނުންކުރާ ދުންފަތުގެ އުފެއްދުންތަކުން ނަގާ ޑިއުޓީ ހަތަރު ރުފިޔާއަށް ބަދަލުކޮށް، އޭގެ އެޑްވެލޮރަމް ޑިއުޓީ 30 އިންސައްތައަށް ކަނޑައެޅުމަށް ވަނީ ހުށަހަޅާފައެވެ.
ދުންފަތުގެ ނުރައްކާތެރި އާދައިން ދުރުވުމަށްޓަކައި އާންމުން ބޭނުންކުރާ ސިއްހީ ވަސީލަތްތައް ކަމަށްވާ ނިކޮޓިން ޗުއިންގަމާއި ނިކޮޓިން ޕެޗް ފަދަ ތަކެތި ބާޒާރުން ފަސޭހައިން ލިބޭނެ ގޮތް ހެދުމަށް ވަނީ ހިމަނާފައެވެ. އެގޮތުން، ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުން ހުއްޓައިލުމަށް އެހީތެރިވެދޭ މިފަދަ ހުރިހާ ބާވަތްތަކަކުން ނަގާ އިމްޕޯޓް ޑިއުޓީ މައާފުކޮށް، އާންމުންނަށް ކުރަންޖެހޭ ހޭދަ ކުޑަކޮށްދިނުމަކީ މި ބަދަލުގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް މަގުސަދެވެ.
މީގެ ކުރިން ނޮވެންބަރު 2024 އިން ފެށިގެން ދުންފަތުން ނަގާ ޑިއުޓީ ބޮޑުކުރުމާ ގުޅިގެން، ބާޒާރުގައި ދުންފަތުގެ އަގުތައް ވަނީ އިންތިހާއަށް އުފުލިފައެވެ. އެގޮތުން ކުރިން 110 ރުފިޔާއަށް ލިބެމުން އައި ސިނގިރޭޓް ފޮއްޓެއްގެ އަގު ވަނީ 250 ރުފިޔާއަށް އަރާފައެވެ. މިއާއެކު ސިނގިރޭޓުގެ ގާނޫނީ ވިޔަފާރި ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވި ނަމަވެސް، އަމިއްލައަށް ސިނގިރޭޓު އުފައްދަން ބޭނުންކުރާ ތަކެތީގެ ވިޔަފާރި އިތުރުވެ، ވަގަށް ސިނގިރޭޓު އެތެރެކުރުމުގެ ކަންބޮޑުވުންތައް ވަނީ ބޮޑުވެފައެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ދުންފަތުން ނަގާ ޑިއުޓީ ބޮޑުކުރުމުގެ ސަބަބުން ދައުލަތަށް ލިބޭ އިމްޕޯޓް ޑިއުޓީގެ އާމްދަނީއަށް ވެސް ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކުރި ކަމަށް މިކަމާ ދެކޮޅަށް ވާހަކަދެއްކި ފަރާތްތަކުން ބުނެފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް، މަދުވި ފައިސާއަށް ވުރެ އާންމު ސިއްހަތަށް ލިބޭ ފައިދާ މާ ބޮޑު ކަމަށް ބުނެ ސަރުކާރުން އޭރު އެ ފިޔަވަޅު ވަރަށް ބޮޑަށް ދިފާއުކުރިއެވެ.
ނިމިދިޔަ މޭ މަހުގެ 31 ވަނަ ދުވަހު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ހޯމްލޭންޑް ސެކިއުރިޓީ މިނިސްޓަރު ޢަލީ އިޙްސާން ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ދުންފަތުގެ ބާވަތްތަކުން ނަގާ ޑިއުޓީ ތިން ރުފިޔާ 50 ލާރިން އަށް ރުފިޔާއަށް ބޮޑުކުރުމަކީ ސަރުކާރުން ނިންމި އުނދަގޫ ނިންމުމެއް ކަމަށެވެ. އަދި އޭގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި ލުއިކުރަން ސަރުކާރުން ވިސްނަމުންދަނީ ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާ (ޑަބްލިޔުއެޗްއޯ) ގެ އިރުޝާދުގެ ދަށުން ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. ނަމަވެސް، މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ޑަބްލިޔުއެޗްއޯއިން އަދި ރަސްމީ އެއްޗެއް ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.
މި ހިނގާ ޖޫން މަހުގެ ފުރަތަމަ ދުވަހު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު ވިދާޅުވެފައިވަނީ ދުންފަތުގެ ޑިއުޓީގެ ކަންކަމުގައި ސަރުކާރުން އެއްވެސް ކަހަލަ "ޔޫ-ޓާނެއް" ނުނަގާ ކަމަށެވެ. އަދި ދުންފަތުގެ ބާވަތްތަކުން ނަގާ ޑިއުޓީއަށް ސަރުކާރުން ގެންނާނީ ގައުމާއި ރައްޔިތުންގެ ސިއްހަތަށްޓަކައި ކޮންމެހެން ގެންނަންޖެހޭ ބަދަލުތައް އެކަނި ކަމަށްވެސް ރައީސް ވަނީ ބަޔާންކުރައްވާފައެވެ.
