އަލީއެކްސްޕްރެސް، އެމަޒޯން ނުވަތަ ޓީމޫ ފަދަ ސައިޓްތަކުން އެއްޗެއް ގަންނަން "ޗެކްއައުޓް" ކޮށްލާއިރު، މުދަލުގެ އަގުގެ އިތުރަށް ބޭންކުން ކަނޑާ ފީތަކަކީ މިއަދު ދިވެހި ކޮންމެ ކަސްޓަމަރެއްގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަކުވާއެވެ. ނަމަވެސް، މި ފީތަކުގެ ފަހަތުގައި އޮތީ ހަމައެކަނި ބޭންކަށް ލިބޭ ފައިދާއެއް ނޫނެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ބޭރު ފައިސާގެ ދަތިކަމާއި، ބައިނަލްއަގުވާމީ މާލީ ނިޒާމު ހިނގާ ގޮތާ ގުޅިފައިވާ ބޮޑު މައްސަލައެކެވެ.
މަހަކު 25 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ މުއާމަލާތް
ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް (ބީއެމްއެލް) ގެ ރެކޯޑްތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ހަމައެކަނި ރުފިޔާ އެކައުންޓްތަކާ ގުޅިފައިވާ ކާޑުތަކުން މަހަކު ގާތްގަނޑަކަށް 25 މިލިއަން ޑޮލަރު އޮންލައިން ވިޔަފާރިތަކަށް ބޭރުވެއެވެ. މިއީ ރާއްޖެ ފަދަ ކުޑަ އިގްތިސާދަކަށް ބަލާއިރު ވަރަށް ބޮޑު އަދަދެކެވެ. ކަސްޓަމަރު ބޭންކަށް ދައްކަނީ ރުފިޔާއެވެ. ނަމަވެސް ބޭންކުން ޖެހެނީ އެ ރުފިޔާ ޑޮލަރަށް ބަދަލުކޮށް، ބޭރުގެ ސައިޓްތަކަށް އެ ފައިސާ ފޮނުވާށެވެ.
އިތުރަށް ނަގާ ފީތައް ބެހިގެންދާ ގޮތް
އޮންލައިންކޮށް ކުރާ ކޮންމެ މުއާމަލާތަކީ އެތައް ބައިވަރު މާލީ ވިއުގަތަކެއް ގުޅިގެން ހިންގާ ކަމެކެވެ. މިކަމަށް ހިނގާ ހަރަދުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ:
-
ސެކިއުރިޓީ އާއި ރައްކާތެރިކަން: މަކަރާއި ހީލަތުން ފައިސާ އަތުލުން ހުއްޓުވުމަށް ބޭނުންކުރާ ސޮފްޓްވެއާލްތަކަށް ބޮޑު ހޭދައެއް ކުރަންޖެހެއެވެ.
-
ބައިނަލްއަގުވާމީ ނެޓްވާކް ފީ: ވިސާ ނުވަތަ މާސްޓަރކާޑް ފަދަ ބޮޑެތި ކުންފުނިތަކުން ކޮންމެ މުއާމަލާތަކަށް "ނެޓްވާކް ފީ" އެއް ނަގައެވެ.
-
ޑޮލަރު ހޯދުމުގެ ހަރަދު: ރާއްޖޭގައި ޑޮލަރު ލިބުން ދަތިވުމުގެ ސަބަބުން، ބޭންކުން ބޭރުގެ ބާޒާރުތަކުން ޑޮލަރު ހޯދުމަށް ކުރަންޖެހޭ ހަރަދު މީގެ ތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ.
ވިޔަފާރީގެ ބޭނުމަށް ރުފިޔާ ކާޑު ބޭނުންކުރުން: އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުން
ބޭންކުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، އާންމު ފަރުދުންގެ ބޭނުމަށް ދޫކޮށްފައިވާ ރުފިޔާ ކާޑުތައް ބޭނުންކޮށްގެން ބައެއް ފަރާތްތަކުން ވަރަށް ފުޅާދައިރާއެއްގައި ވިޔަފާރި ކުރެއެވެ. ޚާއްސަކޮށް ޓީމޫ ފަދަ ސައިޓްތަކުން މުދާ ގަނެގެން ރާއްޖޭގައި އަލުން ވިއްކުމަކީ ބޭރު ފައިސާގެ ރިޒާވަށް އޮތް ބޮޑު ނުރައްކަލެކެވެ.
މި ސަބަބަށްޓަކައި، ބޭންކުން ވަނީ ފީތައް ތަފާތު ތިން ގިންތިއަކަށް ބަހާލާފައެވެ:
-
ތައުލީމާއި ބޭސްފަރުވާ: މިއީ އެންމެ މުހިންމު ޒަރޫރީ ބޭނުންތަކަށްވާތީ، މިފަދަ ހިދުމަތްތަކަށް ނަގަނީ އެންމެ ކުޑަ ފީއެކެވެ (ގާތްގަނޑަކަށް 5%).
-
އާންމު މުދަލާއި ހިދުމަތް: އާންމު އޮންލައިން ޝޮޕިންގް އަށް ނަގަނީ ގާތްގަނޑަކަށް 10% އެވެ.
-
ވިޔަފާރީގެ ބޭނުން (ލިސްޓްކުރެވިފައިވާ ސައިޓްތައް): ވިޔަފާރީގެ ބޭނުމަށް ބޮޑެތި އަދަދުތަކުން މުދާގަންނަ ސައިޓްތަކުން ކުރާ މުއާމަލާތްތަކަށް 30% އާ ހަމައަށް ފީ ނަގައެވެ. މިއީ ކުދި ވިޔަފާރިތަކުން ރަސްމީކޮށް ޑޮލަރު ހޯދުމުގެ ބަދަލުގައި އާންމުންގެ ކާޑު ލިމިޓް ބޭނުންކުރުން ހުއްޓުވުމަށް އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅެކެވެ.
އޮންލައިން ވިޔަފާރީގެ ނިޒާމަކީ ހަމައެކަނި "ބަޓަނަކަށް ފިތާލުމެއް" ނޫނެވެ. އެއީ ރާއްޖެއިން ބޭރުވާ ކޮންމެ ޑޮލަރަކަށްޓަކައި ބޭންކްތަކުން ކުރަންޖެހޭ ބުރަ މަސައްކަތެކެވެ. ރާއްޖެ ފަދަ އިމްޕޯޓަށް ބަރޯސާވާ ގައުމެއްގައި، ބޭރު ފައިސާ ހިފެހެއްޓުމަށްޓަކައި މިފަދަ ފީތަކަކީ "ނުބައި ނަމަވެސް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި" ފިޔަވަޅުތަކެކެވެ. މި ހަރަދުތައް މުޅިން ނައްތާލުމަކީ ބޭރުގެ މާލީ އިދާރާތަކާ އޮންނަ ގުޅުން ކެނޑި، އޮންލައިންކޮށް ފައިސާ ދެއްކޭނެ މަގު މުޅިން ބެދިގެންދާނެ ކަމެކެވެ.
